[Giải đáp] Có bao nhiêu hình thức cai nghiện ma túy?
[Giải đáp] Có bao nhiêu hình thức cai nghiện ma túy?
Cai nghiện ma túy là gì?
Căn cứ theo quy định tại Khoản 13 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy 2021, cai nghiện ma túy được định nghĩa là một quy trình tổng thể bao gồm các hoạt động hỗ trợ về y tế, tâm lý và xã hội. Mục tiêu cốt lõi của quá trình này là giúp người nghiện ma túy:
- Ngừng sử dụng hoàn toàn các chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc các chất hướng thần.
- Phục hồi toàn diện về mặt thể chất cũng như ổn định tinh thần.
- Nâng cao nhận thức cá nhân, sửa đổi và kiểm soát hành vi lệch chuẩn để chấm dứt hẳn hành vi sử dụng trái phép các chất này.
Cũng theo văn bản luật này, người nghiện ma túy được xác định là người sử dụng chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và trạng thái cơ thể lẫn tâm thần đã bị lệ thuộc hoàn toàn vào các chất đó. Do tính chất phức tạp của hội chứng cai và sự lệ thuộc tâm lý, cai nghiện đòi hỏi phải có phác đồ khoa học kết hợp với môi trường giám sát phù hợp.
Các hình thức cai nghiện ma túy
Có bao nhiêu hình thức cai nghiện ma túy? Để tối ưu hóa hiệu quả và phù hợp với từng đối tượng, mức độ nghiện cũng như ý thức tự giác của người bệnh, hệ thống pháp luật hiện hành chia công tác này thành 02 hình thức chính: Cai nghiện ma túy tự nguyện và Cai nghiện ma túy bắt buộc.
Sự khác biệt căn bản giữa hai hình thức này nằm ở tính tự nguyện của người nghiện, môi trường thực hiện và cơ quan có thẩm quyền quyết định. Dưới đây là thông tin chi tiết cho từng hình thức.
Hình thức cai nghiện ma túy tự nguyện
Cai nghiện ma túy tự nguyện là hình thức cai nghiện ma túy được Nhà nước khuyến khích, thể hiện quyền chủ động và quyết tâm từ bỏ ma túy của chính người nghiện. Theo Luật Phòng, chống ma túy 2021, hình thức này được triển khai theo hai mô hình môi trường khác nhau:
- Cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng (Điều 30): Đây là mô hình người nghiện thực hiện quy trình cai trị ngay tại nơi cư trú dưới sự hỗ trợ chuyên môn của các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ được cấp phép. Hình thức này yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ, đồng hành từ phía gia đình, sự trợ giúp của cộng đồng và đặt dưới sự quản lý trực tiếp của Ủy ban nhân dân cấp xã/phường.
- Cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện (Điều 31): Người nghiện chủ động đăng ký và tuân thủ chương trình điều trị nội trú hoặc ngoại trú tại các cơ sở cai nghiện công lập hoặc tư nhân được Nhà nước cấp phép hoạt động. Tại đây, họ được tiếp cận với quy trình y tế và tâm lý chuyên sâu hơn.
Quy định về thời gian: Đối với cả hai mô hình tự nguyện (tại gia đình/cộng đồng hoặc tại cơ sở), thời hạn cai nghiện quy định bắt buộc là từ đủ 06 tháng đến 12 tháng.
Hình thức cai nghiện ma túy bắt buộc
Khi người nghiện không tự giác thực hiện hoặc không đạt hiệu quả trong quá trình tự nguyện, biện pháp cứng rắn hơn sẽ được áp dụng nhằm bảo vệ an ninh trật tự và chính bản thân người nghiện. Pháp luật phân chia hình thức bắt buộc theo độ tuổi với các chế tài và thẩm quyền xử lý khác biệt hoàn toàn:
Đối với người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên (Điều 32)
Đối với công dân đã trưởng thành, việc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc được coi là một biện pháp xử lý hành chính tối cao (theo Luật Xử lý vi phạm hành chính). Biện pháp này áp dụng khi đối tượng thuộc một trong bốn trường hợp nghiêm trọng sau:
- Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý hủy bỏ, chấm dứt hợp đồng cai nghiện ma túy tự nguyện.
- Bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy trong chính thời gian đang thực hiện cai nghiện tự nguyện.
- Nghiện các chất dạng thuốc phiện nhưng không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt hoặc bị cơ sở chấm dứt do vi phạm quy định,
- Đã hoàn thành quy trình cai nghiện nhưng bị xác định tái nghiện trong thời gian đang chịu sự quản lý sau cai nghiện.
Đối với người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi (Điều 33)
Vì đây là nhóm đối tượng chưa thành niên, nhận thức chưa hoàn thiện nên pháp luật có quy định đặc biệt:
- Về bản chất: Việc đưa người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi vào cơ sở bắt buộc KHÔNG phải là biện pháp xử lý hành chính.
- Thẩm quyền quyết định: Không thuộc quyền của cơ quan công an hay hành chính cấp xã/phường mà phải do Tòa án nhân dân cấp huyện xem xét và ra quyết định bằng văn bản.
- Các trường hợp áp dụng: Tương tự như người lớn, nhóm này bị áp dụng khi: không đăng ký/tự ý chấm dứt cai tự nguyện; sử dụng ma túy khi đang cai tự nguyện; hoặc vi phạm/chấm dứt điều trị.
- Thời hạn áp dụng: Thời gian điều trị bắt buộc đối với người dưới 18 tuổi là từ đủ 06 tháng đến 12 tháng.
Xem thêm: Thủ tục cai nghiện cần những gì? Hồ sơ & quy trình chi tiết
Bảng thông tin về 2 hình thức cai nghiện ma túy:
| Hình thức | Phân loại | Địa điểm & Quản lý | Thời hạn |
| Tự nguyện | Tại gia đình, cộng đồng | Tại nhà/cộng đồng; UBND cấp xã/phường quản lý; có tổ chức/cá nhân hỗ trợ chuyên môn. | Từ đủ 06 - 12 tháng |
| Tại cơ sở cai nghiện | Tại các cơ sở được cấp phép; người nghiện tự nguyện đăng ký. | Từ đủ 06 - 12 tháng | |
| Bắt buộc | Người từ đủ 18 tuổi trở lên | Đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (đây là biện pháp xử lý hành chính). | Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính |
| Người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi | Đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (Do Tòa án quyết định, KHÔNG phải biện pháp xử lý hành chính). | Từ đủ 06 - 12 tháng |
Tổng kết lại, có bao nhiêu hình thức cai nghiện ma túy? Câu trả lời là 02 hình thức: Tự nguyện và Bắt buộc. Mỗi hình thức đều được phân chia rõ ràng các mô hình điều trị từ cấp độ gia đình, cộng đồng cho đến các cơ sở chuyên trách bắt buộc với sự phân loại kỹ lưỡng theo độ tuổi và hành vi. Sự kết hợp chặt chẽ giữa quyết tâm cá nhân, sự đồng hành của gia đình và phác đồ can thiệp chuyên sâu từ các cơ quan chức năng chính là chìa khóa cốt lõi để đẩy lùi sự lệ thuộc vào các chất hướng thần, mở ra cơ hội làm lại cuộc đời và xây dựng một cộng đồng an toàn, bền vững.
Nếu gia đình đang quan tâm đến giải pháp điều trị và hỗ trợ cắt cơn tại nhà, hãy liên hệ Cai nghiện tại nhà Heantos 4 để được chúng tôi tư vấn chi tiết, nhận phác đồ điều trị riêng biệt giúp cắt cơn êm dịu, an toàn và hiệu quả.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: Nhà A18, số 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội.
- Mobile: 0982850619 - 0967869916
- Zalo: 0986609890
- Email: tv.cainghien@gmail.com

